អង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រកាសអាសន្នជាអន្តរជាតិ ជុំវិញការផ្ទុះឡើងនៃវីរុសអេបូឡាទម្រង់កម្រនៅក្នុងប្រទេសកុងហ្គោ និងអ៊ូហ្គង់ដា

អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ បានប្រកាសជាផ្លូវការនូវស្ថានភាពអាសន្នសុខភាពសាធារណៈដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភជាអន្តរជាតិ (PHEIC) ដែលជាកម្រិតប្រកាសអាសន្នខ្ពស់បំផុតរបស់ខ្លួន បន្ទាប់ពីមានការផ្ទុះឡើង និងរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃវីរុសអេបូឡា (Ebola) នៅក្នុងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ និងបានឆ្លងរាលដាលឆ្លងដែនទៅកាន់ប្រទេសជិតខាងគឺ អ៊ូហ្គង់ដា។ ការប្រកាសអាសន្នជាសកលនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានការរកឃើញករណីសង្ស័យកើនឡើងយ៉ាងហោចណាស់ ២៤៦ ករណី និងមានអ្នកស្លាប់បាត់បង់ជីវិតកើនឡើងដល់ជិត ៨៧ នាក់ រួមទាំងគ្រូពេទ្យ និងបុគ្គលិកសុខាភិបាលជួរមុខចំនួន ៤ នាក់ផងដែរ ដែលការណ៍នេះបានបង្កជាក្តីបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងដល់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលក្នុងតំបន់ និងសកលលោក ចំពេលមានការព្រមានថាទំហំពិតប្រាកដនៃការឆ្លងរាលដាលអាចមានកម្រិតធំជាងអ្វីដែលបានរកឃើញនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

អ្វីដែលធ្វើឱ្យក្រុមអ្នកជំនាញ និងអង្គការសុខភាពពិភពលោកមានការព្រួយបារម្ភ និងបង្កើតជាការប្រកាសអាសន្នខ្ពស់បំផុតនេះគឺ ការផ្ទុះឡើងនៅពេលនេះបង្កឡើងដោយវីរុសអេបូឡាប្រភេទកម្រម្យ៉ាង ហៅថា «ទម្រង់ប៊ុនឌីប៊ូហ្គូ» (Bundibugyo strain) ដែលខុសពីប្រភេទវីរុសអេបូឡាទម្រង់ហ្សារ៉េ (Zaire strain) ដែលធ្លាប់ឆ្លងរាលដាលកាលពីពេលមុនៗ។ លក្ខណៈពិសេសដ៏គ្រោះថ្នាក់នៃវីរុសទម្រង់ប៊ុនឌីប៊ូហ្គូនេះ គឺរហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន មិនទាន់មានវ៉ាក់សាំងការពារ ឬថ្នាំព្យាបាលជាក់លាក់ណាមួយត្រូវបានអនុម័តឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនៅឡើយទេ ខណៈដែលវាមានអត្រាស្លាប់ខ្ពស់ចន្លោះពី ៣០% ទៅ ៥០%។ ក្តីបារម្ភបានកើនឡើងទ្វេដង បន្ទាប់ពីមេរោគនេះបានរីករាលដាលចេញពីតំបន់រុករកអណ្តូងរ៉ែមាសដាច់ស្រយាលក្នុងខេត្តអ៊ីទូរី (Ituri) ភាគខាងកើតប្រទេសកុងហ្គោ ចូលទៅដល់ទីក្រុងធំៗដែលមានប្រជាជនរស់នៅណែនណាន់ត្បៀត ដូចជាទីក្រុងគីនសាសា (Kinshasa) និងបានឆ្លងដែនទៅដល់ទីក្រុងកំប៉ាឡា (Kampala) ដែលជាទីក្រុងហ្វូងមនុស្សរបស់ប្រទេសអ៊ូហ្គង់ដា តាមរយៈអ្នកធ្វើដំណើរ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អគ្គនាយកអង្គការសុខភាពពិភពលោក លោក ដុកទ័រ ថេដ្រូស អាដាណុម ហ្គេប្រេយេស៊ូស (Tedros Adhanom Ghebreyesus) បានបញ្ជាក់ថា ការផ្ទុះឡើងនៃវីរុសអេបូឡានៅពេលនេះ ទោះបីជាស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរក៏ដោយ ប៉ុន្តែមិនទាន់ឈានដល់កម្រិតដែលត្រូវកំណត់ជា «ជំងឺរាតត្បាតសកល» (Pandemic emergency) ដូចជាជំងឺកូវីដ-១៩ នោះទេ។ ជាមួយគ្នានេះ WHO បានណែនាំដល់បណ្តាប្រទេសនានាកុំឱ្យបិទព្រំដែនអន្តរជាតិ ឬដាក់កម្រិតលើការធ្វើដំណើរ និងពាណិជ្ជកម្មឡើយ ពីព្រោះវិធានការបិទខ្ទប់ទាំងនោះមិនមានប្រសិទ្ធភាពឡើយ ហើយថែមទាំងអាចជំរុញឱ្យប្រជាជនលួចឆ្លងដែនតាមច្រករបៀងខុសច្បាប់ ដែលធ្វើឱ្យអាជ្ញាធរកាន់តែពិបាកក្នុងការគ្រប់គ្រង និងតាមដានអ្នកផ្ទុកមេរោគ។ ផ្ទុយទៅវិញ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានអំពាវនាវឱ្យបង្កើនការត្រួតពិនិត្យ ការរៀបចំប្រព័ន្ធឆ្លើយតបបន្ទាន់ ការតាមដានប្រវត្តិអ្នកប៉ះពាល់ និងជម្រុញឱ្យមានការធ្វើតេស្តសាកល្បងព្យាបាលផ្លូវការ (Clinical trials) លើវ៉ាក់សាំងពិសោធន៍ឱ្យបានឆាប់រហ័ស។

បច្ចុប្បន្ន យុទ្ធនាការឆ្លើយតប និងការទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៅក្នុងប្រទេសកុងហ្គោ កំពុងជួបប្រទះនូវឧបសគ្គ និងភាពស្មុគស្មាញយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារតែតំបន់ផ្ទុះមេរោគសំខាន់នៅក្នុងខេត្តអ៊ីទូរី គឺជាតំបន់ដែលកំពុងរងគ្រោះដោយសារអសន្តិសុខ ភាពវឹកវរ និងការវាយប្រហារជាបន្តបន្ទាប់ពីសំណាក់ក្រុមប្រដាប់អាវុធខុសច្បាប់ ដែលការណ៍នេះធ្វើឱ្យក្រុមគ្រូពេទ្យ និងក្រុមឆ្លើយតបបន្ទាន់មានការលំបាកយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការចុះទៅកាន់សហគមន៍ដើម្បីស្វែងរក និងធ្វើចរន្តដាច់ដោយឡែកចំពោះអ្នកដែលបានប៉ះពាល់ផ្ទាល់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រកាសអាសន្នជាអន្តរជាតិនេះ នឹងជួយបើកផ្លូវក្នុងការកៀរគរថវិកាជំនួយបន្ទាន់ពីម្ចាស់ជំនួយ និងបង្កើនកិច្ចសហការសម្របសម្រួលកម្រិតអន្តរជាតិពីរដ្ឋបាលសុខាភិបាលសកល រួមទាំងស្ថាប័នគ្រប់គ្រងជំងឺឆ្លងអាហ្វ្រិក (Africa CDC) ដើម្បីទប់ស្កាត់វិបត្តិនេះកុំឱ្យរីករាលដាលកាន់តែខ្លាំងក្លាឡើង៕

ប្រភព៖ Reuters